{"id":312,"date":"2025-09-03T18:26:00","date_gmt":"2025-09-03T18:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kubiccki.pl\/?p=312"},"modified":"2025-09-09T21:54:00","modified_gmt":"2025-09-09T21:54:00","slug":"amsterdam-niedziela-ktora-pekla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kubiccki.pl\/index.php\/2025\/09\/03\/amsterdam-niedziela-ktora-pekla\/","title":{"rendered":"Amsterdam \u2013 Niedziela, kt\u00f3ra p\u0119k\u0142a"},"content":{"rendered":"\n

ROMEO Netherlands <\/h2>\n\n\n\n

ROMEO: Netherlands<\/strong> to powstaj\u0105cy dokument, kt\u00f3ry wybucha jak granat \u2013 300 stron fakt\u00f3w, obraz\u00f3w i osobistych relacji z najbardziej brutalnych protest\u00f3w w Holandii od lat 80. To nie jest kolejny akademicki raport ani sucha analiza. To manifest pisany z bruku \u2013 przeze mnie jako fotoreportera, kt\u00f3rym przez trzy lata by\u0142em w centrum wydarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017cka ods\u0142ania kulisy pandemicznych demonstracji w Amsterdamie, Hadze, Rotterdamie i Eindhoven. Pokazuje, jak pa\u0144stwo si\u0119gn\u0119\u0142o po \u015brodki rodem z podr\u0119cznika inwigilacji i represji, a obywatele odpowiedzieli gniewem i odwag\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Zdj\u0119cia, rozmowy z liderami ruch\u00f3w oporu, spotkania z politykami i osobiste notatki z pola bitwy. To opowie\u015b\u0107 o systemie nadzoru, zastraszania i kontroli \u2013 ale te\u017c o ludziach, kt\u00f3rzy powiedzieli \u201enie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

ROMEO<\/strong> to kod, gra s\u0142\u00f3w, symbol tajnych oddzia\u0142\u00f3w i niewidzialnych granic. To ksi\u0105\u017cka o Holandii, jakiej nie zobaczysz w folderach turystycznych.<\/p>\n\n\n\n

Przed burz\u0105<\/h3>\n\n\n\n

Niedziela 24 stycznia 2021 mia\u0142a smak kawy i zimnego wiatru. Museumplein od rana przypomina\u0142 piknik, nie pole bitwy. Transparenty rozwija\u0142y si\u0119 powoli, dzieci biega\u0142y po trawie, kto\u015b rozdawa\u0142 ulotki, kto\u015b inny \u015bpiewa\u0142. Media nazywa\u0142y to \u201ezakazanym zgromadzeniem\u201d, a dla nas to by\u0142a niedziela jak ka\u017cda inna \u2013 tylko z wi\u0119kszymi nerwami. Policja sta\u0142a jeszcze w rezerwie, wida\u0107 by\u0142o furgonetki zaparkowane w bocznych uliczkach. W powietrzu unosi\u0142o si\u0119 z\u0142udzenie, \u017ce mo\u017ce tym razem przejdzie bez konfrontacji.<\/p>\n\n\n\n

Ale w Amsterdamie nie ma \u201etym razem\u201d. Tu ka\u017cdy protest staje si\u0119 testem systemu, a ka\u017cdy system pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej poka\u017ce z\u0119by.<\/p>\n\n\n\n

Krzyk. Pierwsze wej\u015bcie oddzia\u0142u prewencji. Tarczownicy ruszyli do przodu, jak fala czarno-\u017c\u00f3\u0142tych skorupiak\u00f3w. Konie z po\u0142udnia placu zacz\u0119\u0142y spycha\u0107 t\u0142um ku centrum, psy wy\u0142y, a w\u015br\u00f3d demonstrant\u00f3w polecia\u0142y pierwsze kubki i butelki. Widzia\u0142em ludzi z telefonami, kt\u00f3rzy zamiast ucieka\u0107, transmitowali na \u017cywo, jakby sam fakt ogl\u0105dalno\u015bci m\u00f3g\u0142 ich ochroni\u0107. Nie chroni\u0142. Armatka wodna przeci\u0119\u0142a powietrze i zmy\u0142a z twarzy ten z\u0142udny u\u015bmiech wolno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kobieta i w\u00f3zek<\/h3>\n\n\n\n

Wtedy to si\u0119 wydarzy\u0142o. Starsza kobieta, w fioletowym p\u0142aszczu, zosta\u0142a pchni\u0119ta. Upad\u0142a ci\u0119\u017cko, obok pustego w\u00f3zka inwalidzkiego, kt\u00f3ry sta\u0142 niczym niemy \u015bwiadek. Pies policyjny ci\u0105gn\u0105\u0142 smycz, szczeka\u0142, a policjant z tarcz\u0105 zrobi\u0142 to, co mia\u0142 w szkoleniu: potraktowa\u0142 cz\u0142owieka jak przeszkod\u0119, z buta.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u00a9 Amsterdam Museumplein \/ Foto: Krzysztof Kubicki AP<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kopni\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n

Trzy razy nacisn\u0105\u0142em spust migawki. Raz, by udokumentowa\u0107. Drugi raz, by nie zapomnie\u0107. Trzeci raz \u2013 bo nie wierzy\u0142em, \u017ce pa\u0144stwo, kt\u00f3re w folderach chwali si\u0119 \u201enajlepsz\u0105 demokracj\u0105 na \u015bwiecie\u201d, potrafi kopa\u0107 w\u0142asnych obywateli na \u015brodku placu.<\/p>\n\n\n\n

T\u0142um ruszy\u0142. Krzyk zmieni\u0142 si\u0119 w furi\u0119. Ludzie, kt\u00f3rzy przyszli z balonami i transparentami, nagle stali si\u0119 tarcz\u0105 dla innych. Policja rozdziela\u0142a grupy jak ogie\u0144 such\u0105 traw\u0119 \u2013 brutalnie, bez lito\u015bci, w stylu, kt\u00f3ry znamy raczej z kronik zamieszek w Ameryce Po\u0142udniowej ni\u017c z serca Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n

Zosta\u0142em w \u015brodku. Nie mog\u0142em odej\u015b\u0107 \u2013 m\u00f3j aparat by\u0142 jedyn\u0105 broni\u0105, jak\u0105 mia\u0142em. Widzia\u0142em oczy ludzi, kt\u00f3rzy po raz pierwszy w \u017cyciu zrozumieli, \u017ce pa\u0144stwo nie jest opiekunem, tylko przeciwnikiem.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy kurz opad\u0142, Museumplein wygl\u0105da\u0142 jak pole po bitwie. Rozbite okulary, porzucone transparenty, w\u00f3zek inwalidzki stoj\u0105cy samotnie na \u015brodku trawy. Starsza kobieta znikn\u0119\u0142a \u2013 zabrana przez innych, przez medyk\u00f3w, mo\u017ce przez los.<\/p>\n\n\n\n

Ja mia\u0142em trzy zdj\u0119cia. Trzy dowody, trzy \u015bwiadectwa, trzy krzyki zamro\u017cone w kadrze.<\/p>\n\n\n\n

I wiedzia\u0142em jedno: to nie by\u0142a ju\u017c tylko historia o COVID-zie, o maseczkach czy zakazach. To by\u0142a historia o granicy, kt\u00f3r\u0105 w\u0142adza przekroczy\u0142a. A ja, Polak z aparatem, mog\u0142em to pokaza\u0107 \u015bwiatu.<\/p>\n\n\n\n

Krzysztof Kubicki<\/p>\n\n\n\n

\n